ABD’den Çin’e rest: Tayvan’ı işgal etmesi halinde bağlarımızı keseriz

ABD basınındaki haberlere nazaran, Bank of America Üst Yöneticisi Brian Moynihan, JPMorgan Chase Üst Yöneticisi Jamie Dimon ve Citigroup Üst Yöneticisi Jane Fraser, ABD Temsilciler Meclisi’nin Finansal Hizmetler Komitesi’nin düzenlediği oturuma katıldı.

Oturumda Cumhuriyetçi Partili Missouri Temsilcisi Blaine Luetkemeyer’in, Tayvan’a atakta bulunması halinde Çin’deki yatırımlarını çekmeye hazır olup olmadıklarına ait sorusuna cevap veren yöneticiler, bu türlü bir durumda ABD idaresinin talimatlarına uyacaklarını belirtti.

“TIPKI RUSYA’YA YAPTIĞIMIZ ÜZERE YAPARIZ”

Bank of America Üst Yöneticisi Moynihan, soruya cevabında, “Hükümetin yönlendirmesine uyacağız ki bu on yıllardır Çin ile çalışma tarafında. Lakin konumlarını değiştirirlerse biz de derhal değiştiririz, tıpkı Rusya’da yaptığımız üzere.” dedi.

Dimon ve Fraser da açıklamalarında Moynihan misal görüşleri lisana getirdi. JPMorgan Chase Üst Yöneticisi Dimon, “Asker selamımızı verir, Amerikan hükümeti, yani sizler, ne diyorsanız onu yaparız.” tabirini kullandı.

Öte yandan banka yöneticilerinin, Tayvan’a dayanak tabiri ve Çin’deki insan hakları ihlallerinin kınanması konusunda ise çekimser davrandıkları gözlendi.

Demokrasiyi her yerde savunduğunu vurgulayan Dimon, “Tayvan ile ilgili özel olarak yorum yapmayacağım, bu yorumları yapmak Amerikan hükümetinin işi.” değerlendirmesinde bulundu.

Bankasının dünyanın her yerindeki insan hakları ihlallerinden hüzün duyduğunu söz eden Fraser ise “Kınama güçlü bir tabir olur.” diyerek Çin’deki hak ihlallerine ait tezlere değinmekten kaçındı.

HEPİMİZİ SIKINTISIZ SATIN ALABİLECEK DURUMDALAR”

Öte yandan Moynihan, Çin ile ilgili “asıl telaş yaratan sorunun” uzun periyottaki rekabet gücü olduğuna dikkat çekerek, “(Çin bankaları) finansal varlıklar bakımından hepimizi sıkıntısız satın alabilecek durumda.” yorumunu yaptı.

ABD bankaları, Ukrayna Savaşı’nın akabinde Batı’nın Moskova’ya uyguladığı ekonomik ve mali yaptırımlara takviye vermiş ve bu ülkedeki yatırımlarını sınırlamıştı. Lakin bankaların Rusya’dan çok daha büyük olan Çin piyasasında, mümkün bir cepheleşmeden etkilenecek çok daha büyük riskleri bulunuyor.

Citigroup’nun Çin’deki varlıkları 2021 sonunda 27,3 milyar dolara ulaşırken JPMorgan Chase, 2011’de Çinlilerle kurduğu menkul değerler iştirakinin denetimini lakin geçen yıl ele alabilmişti.

Eski ABD Hint-Pasifik Kuvvetleri Kumandanı Amiral Philip Davidson, misyonda olduğu Mart 2021’de Kongre’ye verdiği tabirde, “Çin’in 2027’de Tayvan’a saldırabilecek kapasiteye ulaşacağı” görüşünü lisana getirmesi, Amerikan iş etraflarında geniş çaplı tedirginliğe sebep olmuştu.

Öte yandan ABD ile Çin ortasındaki Tayvan irtibatlı tansiyonlar, Temsilciler Meclisi Lideri Nancy Pelosi’nin ağustos başında Pekin’in topraklarının kesimi olarak gördüğü Ada’yı ziyaret etmesi ve ABD Lideri Joe Biden’ın geçen hafta sonu bir televizyon programında Çin’in işgali halinde Amerikan ordusunun Ada’yı savunacağına yönelik beyanları nedeniyle artmıştı.

Pekin, “Tek Çin ilkesini” vurgulayarak, Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik alakalar kurmasına, Birleşmiş Milletler’de ve başka memleketler arası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor, kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik alakaları kesmesini kaide koşuyor.